مهم ترین نکات ایمنی کار با هویه | 7 مورد از نکات ایمنی در لحیم ‌کاری

رعایت ایمنی پیش از کار، مهم‌ترین بخش هر عملیات ساخت و ترمیم به شمار می‌رود. با رعایت این موارد، در بستری مطلوب قادر به افزایش بهره‌وری و تمرکز روی کار خواهید بود. نکات ایمنی کار با هویه شما را در فرآیند لحیم‌کاری تضمین کرده و از آسیب‌های احتمالی کار با دستگاه هویه جلوگیری می‌کند.

در این مقاله از مجله رونیکس با کاربردهای لحیم‌کاری آشنا شده و از حوادث رایج لحیم‌کاری مطلع خواهید شد. در پایان ۷ مورد از نکات ایمنی کار با هویه را می‌آموزید تا به شما در بالا‌بردن کیفیت کار و دوری از صدمات احتمالی کمک کنند.

رونیکس را بخوانید.

لحیم‌کاری چیست و چه کاربردهایی دارد؟

عملیات لحیم‌کاری در ابعاد و مقیاس‌های مختلفی از خانگی تا صنعتی کاربرد داشته و از آن برای چسباندن قطعات فلزی به یکدیگر استفاده می‌شود. هویه در انواع مختلف ساده، هیتری، تفنگی و معمولی وظیفه لحیم‌کاری را برای کاربردهای مختلف پوشش می‌دهد.

انتخاب روش مناسب برای کار با لحیم به عوامل متعددی از جمله مقیاس کار، جنس مواد و بودجه شما بستگی دارد.

به‌طور کلی ۵ روش اصلی لحیم‌کاری عبارتند از:

1. لحیم‌کاری با مشعل (Brazing)
2. لحیم‌کاری القایی (Induction Soldering)
3. لحیم‌کاری آهن (Iron Soldering)
4. لحیم‌کاری کوره‌ای (Oven Soldering)
5. لحیم‌کاری اولتراسونیک (Ultrasonic Soldering)

هر کدام از این روش‌ها برای لحیم‌کردن فلزات مختلف از مکانیزم‌های متفاوتی بهره می‌گیرند که آن‌ها را برای کاربرد متفاوتی مناسب می‌سازد؛ اما رعایت نکات ایمنی کار با هویه در انواع کاربردها ضروری خواهد بود.

رایج‌ترین کاربردهای لحیم‌کاری عبارتند از:

1. مکانیک و خودروسازی
2. هواپیماسازی
3. محصولات الکترونیکی
4. جواهرآلات و ویترای
5. لوازم برقی
6. تجهیزات پزشکی

حوادث رایج لحیم کاری

درست است که هرچه مقیاس کار وسیع‌تر شده و جنس مواد کار سنگین‌تر باشد، آسیب‌ها و خطرات بیشتری برای اپراتور به همراه خواهد داشت؛ اما کار در مقیاس کوچک هم می‌تواند خطراتی جدی به بار آورد. تهدیدات لحیم‌کاری عبارتند از:

سوختگی

از آنجایی‌که دستگاه هویه از حرارت بالا برای ذوب‌کردن مواد و چسباندن آن‌ها به یکدیگر استفاده می‌کند، یکی از مهم‌ترین خطراتی که در هنگام لحیم‌کاری شما را تهدید می‌کند، خطر پاشیده‌شدن مواد ذوب شده و ایجاد سوختگی عمیق است. به همین دلیل است که رعایت نکات ایمنی کار با هویه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

دود‌گرفتگی

پخش‌شدن دود در اثر لحیم‌کاری با قلع نیز یکی دیگر از خطرات بزرگی است که هنگام کار با آن مواجه می‌شوید، این دودها که در برخی موارد حاوی سرب و مواد شیمیایی بسیار مضر هستند، می‌توانند به دستگاه تنفسی شما آسیب زده و در طولانی‌مدت اثراتی جبران‌ناپذیر در پی داشته باشند.

آسیب به چشم

بی‌توجهی به نکات ایمنی لحیم‌کاری باعث آسیب به چشم شما در مواجهه طولانی‌مدت با مواد مذاب یا در مجاورت گازهای سمی تولیدی در فرآیند لحیم‌‌کاری خواهد شد. این آسیب‌ها که در استفاده کوتاه‌مدت به شکل سوزش و درد در چشم ظاهر می‌شوند در بلندمدت بینایی شما را نیز تحت‌تأثیر قرار خواهند داد.

آسیب به ستون فقرات

یکی دیگر از آسیب‌هایی که درصورت عمل نکردن به نکات ایمنی کار با هویه و پس از استفاده طولانی‌مدت از آن گریبان‌گیر شما خواهد شد، آسیب‌دیدگی ستون فقرات است. این آسیب متوجه کسانی است که در زمان لحیم‌کاری در وضعیت‌هایی غیرارگونومیک قرار می‌گیرند. آسیب به گردن، کمر و دست‌ها از تبعات نشستن‌های طولانی در هنگام کار با دستگاه است.

آتش‌سوزی و برق گرفتگی

دمای بالای دستگاه هویه درصورتی‌که در مجاورت مواد قابل اشتعال قرار گیرد، منجر به آتش‌سوزی خواهد شد. همچنین رعایت‌نکردن ایمنی در هنگام کار و استفاده از تجهیزات نامناسب می‌تواند منجر به برق‌گرفتگی شده و صدماتی جربان‌ناپذیر به همراه داشته باشد.

برای حصول بهترین نتیجه در لحیم‌کاری مقاله آموزش صحیح لحیم کاری با هویه را از دست ندهید.

7 مورد از نکات ایمنی کار با هویه

 وسعت و عمق خطراتی که در بالا ذکر شد، لزوم رعایت نکات ایمنی کار با لحیم را مشخص می‌کند. این آسیب‌ها می‌توانند وضعیت سلامتی شما را به‌طور جدی تهدید کرده و استفاده طولانی‌مدت از هویه را با چالش‌هایی جدی مواجه کند. رعایت نکات ایمنی نه‌تنها امنیت شما را در هنگام کار تضمین می‌کنند؛ بلکه باعث افزایش بهره‌وری در هنگام لحیم‌کاری نیز خواهند بود.

1.تهویه مناسب تدارک ببینید

برای تخلیه فوری دود ناشی از هویه، داشتن تهویه مناسب ضروری خواهد بود. متناسب با مقیاس و دفعات کاری که انجام می‌دهید، از روش تهویه‌ای کمک بگیرید که بیشترین کارایی را برای شما داشته باشد.

استفاده از تهویه مرکزی برای مکان‌های صنعتی و دستگاه‌های تهویه‌ای مثل هود لحیم‌کاری رومیزی برای مصارف خانگی گزینه‌هایی مناسب برای دور‌ماندن از آسیب‌های احتمالی است. استفاده از هودهایی مثل هود آشپزخانه نیز در تخلیه دود به شما کمک خواهند کرد.

2.از چشم‌های خود محافظت کنید

در هنگام لحیم‌کاری یک حباب هوا یا گرد‌وغباری مزاحم می‌تواند منجر به پاشیدن مواد مذاب به هوا شود. برای مراقبت از چشم در برابر پاشیده‌شدن قلع مذاب و نور شدید هویه، استفاده از عینک ایمنی یا شیلد محافظ برای صورت ضروری خواهد بود. اگر از عینک استفاده می‌کنید، بهتر است به کمک ماسک روی دهان خود را نیز بپوشانید.

3.دستکش عایق حرارت بپوشید

دمای بالا در هنگام کار با هویه می‌تواند باعث سوختگی دست‌ها شود. برای رعایت نکات ایمنی کار با هویه می‌توانید از دستکش‌های ایمنی استفاده کنید که مانع از سوختگی دست شما با حرارت زیاد شده و از دست‌های شما در برابر پاشیدن احتمالی مواد مذاب نیز محافظت می‌کنند. برخی از انواع نازک‌تر این دستکش‌ها محدودیتی برای حرکات شما به دنبال نخواهند داشت.

4.از پایه هویه استفاده کنید

پایه نگهدارنده هویه برای نگه‌داشتن هویه داغ در میانه کار شما ضروری است. این پایه با ساختاری مقاوم در برابر حرارت و پایداری مناسب، نه‌تنها باعث محافظت از نوک هویه در برابر آسیب‌دیدگی می‌شود؛ بلکه با جلوگیری از تماس تصادفی هویه با دست در میانه کار، ایمنی شما را نیز تأمین کرده و کیفیت لحیم‌کاری شما را افزایش می‌دهد.

5.مواد قابل اشتعال را از هویه دور نگه دارید

با توجه به امکان بالا‌رفتن دمای هویه لحیم‌کاری تا ۴۰۰ درجه سانتی‌گراد، قرار‌گرفتن کاغذ و پارچه و سایر مواد قابل اشتعال در نزدیکی هویه احتمال خطر آتش‌سوزی را افزایش می‌دهد. در حد امکان، از انبار‌کردن کاغذ و پارچه در نزدیکی دستگاه لحیم خودداری کرده و محل دیگری را برای جمع‌کردن آن‌ها انتخاب کنید.

پوشیدن لباس غیر قابل اشتعالی که در حین کار بدن شما را کامل بپوشاند، از اصلی‌ترین نکات ایمنی کار با لحیم است.

مجهزکردن کارگاه به کپسول آتش‌نشانی مناسب و یاد‌گرفتن نحوه کار‌کردن با آن نیز از مهم‌ترین نکات ایمنی کار با هویه بوده و ریسک آسیب در برابر حوادث آتش‌سوزی را کاهش می‌دهد.

6.از سلامت کابل‌ها و اتصالات مطمئن شوید

استفاده از هویه برقی با خطر شوک الکتریکی همراه است و اگر اتصالات شما از ایمنی مناسبی برخوردار نباشند، امکان جرقه‌زدن در حین کار و آتش‌سوزی افزایش می‌يابد.

 بهتر است پیش از شروع کار از ایمنی الکتریکی سیم‌کشی‌ها اطمینان حاصل کرده و احتمال خطر را کاهش دهید. به کمک پریزهای محافظ برق می‌توانید از دستگاه در برابر نوسانات برق محافظت کنید و آسیب را به حداقل برسانید.

برای تجربه بهترین دستگاه هویه، انواع دستگاه هویه برقی رونیکس را مشاهده کنید.

با استفاده از هویه‌هایی که از استانداردهای ایمنی برخوردارند، نیز می‌توانید گامی مهم در راستای رعایت نکات ایمنی کار با هویه بردارید.

7.شست‌وشوی مرتب دست‌ها

اگر برای لحیم‌کاری از مواد حاوی سرب استفاده می‌کنید، باید توجه داشته باشید که سرب از طریق تماس پوستی و تنفس وارد بدن شده و مشکلاتی جدی برای سلامتی شما به دنبال خواهد داشت. برای جلوگیری از این آسیب‌ها، پس از هر بار استفاده دست خود را با آب و صابون بشویید و در هنگام کار، از خوردن و نوشیدن خودداری کنید.

سخن آخر

با رعایت نکات ایمنی کار با هویه می‌توانید خطرات کار را به حداقل رسانده و از این طریق عملکرد خود را نیز افزایش دهید. پیش از شروع کار، از داشتن جعبه‌ کمک‌های اولیه مطمئن شوید.

در موارد سوختگی سطحی با هویه باید ناحیه آسیب‌دیده را پانزده دقیقه زیر آب سرد نگه دارید تا حرارت آن گرفته شود. بعد از این کار، روی محل را با چسب زخم بپوشانید. اگر سوختگی شما بیشتر از 6 تا 7 سانتی‌متر است، از مراکز فوریت‌های پزشکی کمک بگیرید.

برای ما از تجربیات خود بگویید، شما در هنگام کار با هویه کدام‌یک از نکات ایمنی کار با هویه را رعایت می‌کنید؟

سؤالات متداول

حوادث رایج لحیم‌کاری کدام‌اند؟
آتش‌سوزی، سوختگی، برق‌گرفتگی و احساس خفگی از حوادث رایج لحیم‌کاری هستند.

مهم‌ترین نکات ایمنی کار با هویه کدام‌اند؟
پوشیدن دستکش و لباس ضد اشتعال، استفاده از عینک ایمنی، تهویه مناسب و شست‌و‌شوی مرتب دست‌ها از مهم‌ترین نکات ایمنی کار با هویه هستند.